In samenwerking met Lebanc klarinetten
organiseerde Amsterdam Winds op 23 april 2009 een masterclass met Eddie Daniels. Deze multi-instrumentalist staat zowel in de jazz- als in de klassieke wereld bekend als
een absolute grootheid op de klarinet.
Daarbij komt nog dat Eddie Daniels zelden in Europa te beluisteren en te zien is.
Eddie speelt op een Leblanc Legacy klarinet, die samen met andere Leblanc modellen bij Amsterdam Winds uitgeprobeerd kan worden.
Eddie Daniels gaf een zeer inspirerende masterclass aan een aantal getalenteerde conservatorium studenten en aan twee jazzklarinettisten.
Daniels werd begeleid door Mark van der Feen op piano.
'You win, clarinet'
Verslag van de masterclass verschenen in tijdschrift "De Klarinet"
Hij leek van de aardbodem verdwenen, meester-klarinettist Eddie Daniels. Er verschenen geen cd’s, je hoorde niets over concerten en zijn website werd niet bijgehouden. Maar opeens is hij er weer: op 23 april in de mooie nieuwe bibliotheek van good old Amsterdam. Uitgenodigd door de jongens van Amsterdam Winds voor een openbare masterclass om zijn nieuwe Backun-Leblanc klarinet te showen.
Bij binnenkomst in de concertzaal op de zevende verdieping van het prachtige nieuwe bibliotheekgebouw op het Oosterdokseiland vlakbij het Centraal Station is het eerst even slikken: pontificaal staat de Brahms Sonate opus 120 op de vleugel. Geweldige muziek, daar niet van, maar je gaat als klarinettist niet naar Eddie Daniels om van hem te horen hoe je het beste Brahms kunt spelen. Er zijn andere klarinettisten die dat beter kunnen. Nee, je gaat naar Eddie Daniels voor de jazz. Om wat interessants te horen over toonvorming, (tonaal) improviseren en (jazz)timing.
‘Ik ben geen autoriteit’
Daar is hij: Eddie Daniels, de vertrouwde korte gedrongen gestalte
met dat markante grote hoofd. Een stuk grijzer hoofd, dat wel. Hij bespeelt de nieuwe Frans-Canadese Backun klarinet, met het zwarte middenstuk en de bruine cocobolo beker en ton. Het ziet er opzichtig uit, echt lekker ordi-Amerikaans dus, maar het klinkt heel rond en warm en dat is precies – zo blijkt later – wat Daniels nastreeft in de klank van zijn klarinet. Zijn presentatie is relaxed: ‘Ik ben geen autoriteit, ik vertel je niet hoe het moet, ik geef alleen wat tips…’, maar tussen neus en lippen door poneert hij toch een hele duidelijke visie op het klarinetspelen en wordt het een zeer interessante avond.
Altijd controle houden
Samen met pianist Mark van der Feen speelt Daniels een paar standards. En daar zijn we voor gekomen: die lange, harmonische ‘feilloos sluitende’ lange guirlandes van noten, die mooie ronde toon die nergens schreeuwerig wordt. Dat is Eddie Daniels op zijn best.
Later op de avond laat Daniels een paar deelnemers aan de workshop
samen met hem de blues blazen. Dat gaat prima, maar je hoort meteen het enorme verschil in toonkwaliteit en karakter en dan laat Daniels op zijn eigen klarinet het verschil horen: doordouwen met een losse embouchure op de toon en je krijgt dat bekende, soms irriterende, scherpe klarinetgeluid, of – zoals hij dus zelf doet – een stevig riet, áltijd ingehouden blazen en de toon áltijd onder controle houden waardoor het karakter van het geluid ook in het hoge register ‘mellow’ blijft en niet ‘tetterig’ wordt. De Backun-Leblanc klarinet met zijn ronde toon levert er ongetwijfeld een goede bijdrage aan, maar Daniels laat zonder moeite duidelijk horen dat het ’m uiteindelijk niet in het instrument zit (hij kan ook de Backun laten klinken als een plastic toeter van € 300), maar in de klankvoorstelling en de speelwijze van de bespeler.
Toonladders en akkoorden
Ander fundamenteel aspect van jazz: de timing. Nog nooit zo compact horen uitleggen: ‘Just play Eddíe, Eddíe, Eddíe …’ Hij laat het horen en verdraaid: het omdraaien van het swingritme met de klemtoon op de tweede achtste levert inderdaad al heel snel de karakteristieke Charlie Parker-achtige beboptiming op. Nog een fundamenteel aspect: toonladders en akkoorden en: hou je je er wel of niet aan. Als er een ding duidelijk wordt deze avond, voor zover we het nog niet wisten, Eddie kent zijn ‘Aebersolds’. Zijn soms enorm virtuoze spel is gebaseerd op een ‘ouderwets degelijke’ toonladder- en akkoordenstudiepraktijk. Over ouderwets gesproken: Brahms komt ook nog aan de orde – maar wordt niet bepaald het hoogtepunt van de avond. Pianist Mark van der Feen, die in de jazznummers de pan uitswingt, vliegt hier reddeloos uit de bocht en klinkt alsof hij het stuk voor het eerst ziet (wat ook het geval blijkt te zijn). Tja, hij is niet de eerste pianist die zich in opus 120 verslikt. Never underestimate Brahms. Daniels is wijzer en neemt veiligheidshalve niet echt de moeilijkste passage om voor te spelen en van commentaar te voorzien … Wat hij zegt, is vervolgens wel steekhoudend: denk na over frasering en adem, over kleuring, over de plek van een toon in een akkoord en in een melodie.
Haat-liefde verhouding
Leuk is de anekdote die Daniels vertelt over een collega-klarinettist
van hem die op een gegeven moment de koffer van zijn instrument sluit met de woorden ‘You win, clarinet’. Het is de haat-liefde verhouding die iedere fanatieke klarinettist uiteindelijk heeft met dat weerbarstige instrument, dat je de ene dag tot op je ziel raakt en dat de volgende dag klinkt als een hysterische fluitketel of een depressieve hamster met terminale astma. Die frustratie is dus blijkbaar een universeel klarinettistengevoel. Een zekere troost, zij het een schrale ...
Aan het slot van deze avond blijkt dat Daniels ook weer recent cd’s heeft opgenomen en uitgebracht, waarschijnlijk stevig ondersteund
door Leblanc USA. Onlangs verschenen de ambitieuze dvd/cd Eddie Plays the Music of Frank Proto en de cd A Duet of One met pianist Roger Kellaway. De Frank Proto dvd staat bij mij nog in bestelling bij de lokale cd-dealer. Maar A Duet of One is een prachtige pure cd waarin Daniels op zijn best is in lang uitgesponnen (en soms on-Amerikaans verfrissend ontsporende) jazzimprovisaties, begeleid door de vindingrijke en virtuoze Roger Kellaway. Door – net als in Amsterdam – het ontbreken van een ritmesectie die alles dichttimmert, is de vrijheid van beide spelers en de doorzichtigheid van de samenklank maximaal. Een aanrader dus, zeker voor degenen die de masterclass hebben gemist.